Historia linii kolejowej nr 292 Jelcz Miłoszyce – Wrocław Osobowice

Budowę linii kolejowej z Jelcza Miłoszyc do Sołtysowic rozpoczęło Państwo Pruskie w 1911 roku, tuż po poprowadzeniu drogi kolejowej z Brochowa do Opola Groszowic w 1909 r. Na stacji Jelcz Miłoszyce odgałęziała się na północ linia kolejowa, która miała ułatwić transport surowców z Opolszczyzny i wschodnich rejonów rejencji wrocławskiej do portów odrzańskich. Linia pełniła funkcję wschodniej obwodnicy kolejowej Wrocławia.

Pracę nad budową linii przerwał wybuch I wojny światowej na stacji w Dobrzykowicach. Linię zrealizowano w trudnych latach 20. (czasy kryzysu inflacyjnego) i rozszerzono ją o bocznicę towarową z Sołtysowic do Różanki, która była silnie uprzemysłowionym osiedlem w aglomeracji wrocławskiej. Z czasem zdecydowano o przedłużeniu linii kolejowej z Różanki do Osobowic z połączeniem do magistralnej trasy poznańskiej – to połączenie zrealizowano w latach 40.

Po zakończeniu wojny linia służyła do objazdu zniszczonego węzła wrocławskiego, stąd charakterystyczne dla tamtego okresu nazwy tymczasowe przystanków i stacji. Linia jednotorowa spinała osiedla rozrastającego się miasta, jednak z uwagi na ograniczoną przepustowość i liczne skrzyżowania z ulicami jej użyteczność malała (V max 50 km/h). Już w latach 20 i 30. z powodzeniem zastąpiono na tej linii trakcję parową mniejszymi wagonami akumulatorowymi (jednostki AT 259/260, 355/356, 357/358, 359/360, 361/362, 491/492 tzw. Wittfeldami stacjonującymi na stacji Wrocław Główny). Zdarzało się też że do tych pojazdów silnikowych doczepiano jeden, dwa wagony towarowe nadawane z mniejszych stacji.

Otwarcia poszczególnych odcinków linii:
– Jelcz Miłoszyce – Nadolice Wielkie 15.08.1912 (KPEV)
– Nadolice Wielkie – Dobrzykowice Wrocławskie 01.11.1912 (KPEV)
– Dobrzykowice Wrocławskie – Wrocław Sołtysowice 01.04.1922 (DRG)
– Wrocław Sołtysowice – Wrocław Osobowice 1941-1945 (?) (DRG) W 1939 roku trasą kursowało 3 pary pociągów, w 1944 3 pary w kierunku Jelcza Laskowic i 4 w kierunku Wrocławia Nadodrze. W 1963 roku 6 par, w 1986 roku 6 par w relacji Opole Główne – Wrocław Nadodrze (97 km).

Linię zelektryfikowano 30.06.1987 z Jelcza do Sołtysowic i 29.05.1988 r. z Sołtysowic do Osobowic wprowadzając na trasę EZT serii EN52, kursujące najczęściej w podwójnej trakcji.

Ruch pasażerski na linii Miłoszyce – Sołtysowice zawieszono 23.06.2000 r., w tym samym roku zlikwidowano trakcję elektryczną na odcinku z Sołtysowic do Osobowic, a 2 lata później zawieszono tam kursy pociągów towarowych. W 2011 r. przywrócono po remoncie przejezdność odcinka z Osobowic do Sołtysowic.Kilometraż stacji, przystanków i posterunków na linii nr 292 liczony od stacji w Jelczu Miłoszycach (w nawiasie niemiecki kilometraż liczony od stacji Wrocław Sołtysowice – odrębny dla odcinka Sołtysowice – Jelcz i Sołtysowice – Osobowice).

Stacje węzłowe zaznaczono pogrubioną czcionką. Obiekty nieczynne/nieistniejące – kursywą: –  Jelcz Miłoszyce, st., km 0,000 (km 21,44)
Chrząstawa Wlk., po., km 4,680 (km 16,76)
Nadolice Wlk, po., km 6,149 (km 15,29)
Dobrzykowice Wrocławskie, po., km 11,401 (km 10,04)
Wrocław Wojnów, po., km 13,822 (km 7,62)
– Wrocław Swojczyce, st., km 16,894 (km 4,55)
Wrocław Kowale, po., km 19,526 (km 1,92)
Wrocław Sołtysowice, st., km 21,447 (km 0,00)
– Wrocław Różanka, podg./ład., km 24,516 (km 3,07)
Wrocław Osobowice WO2 (Teresin), podg., km 27,004 (km 5,56)
Wrocław Osobowice, st., km 28,773 (km 7,33)

W Nadolicach Małych (Nädlau) planowano zbudować, bądź zbudowano przystanek (powstała infrastruktura z domami kolejowymi), jednak z racji nieopłacalności (?) koleje pruskie nie otworzyły tego przystanku (wg G. Guerscha)


Przystanki/stacje kolejowe na osiedlach

Wrocław Swojczyce – Połączenie kolejowe dawna wieś (osiedle Wrocławia od 1928 roku) otrzymała 1 kwietnia 1922 roku. W dniu tym nastąpiło otwarcie 10-kilometrowej linii z Wrocławia Nadodrze do Dobrzykowic Wrocławskich, do których docierała kolej z Jelcza od 1912 roku. Linia prowadziła m.in. przez nowo wybudowaną stację Wrocław Swojczyce. Ruch osobowy do 2000 roku, obecnie wyłącznie ruch towarowy. Stacja jest czynna – obsługuje bardzo niski, acz regularny ruch pociągów – głównie do bazy paliw Orlen, bocznicę fabryki prefabrykatów, bocznicę hurtowni pirotechnicznej. W Swojczycach znajdują się 3 tory główne, dwa z nich posiadają krawędź peronową. Do końca 2013 roku na stacji istniała sygnalizacja kształtowa – jako na jedynej stacji we Wrocławiu. Na wiosnę 2014 r. semafory zostały wycięte.


Wrocław Wojnów – Przystanek zbudowany w 1922 na przedłużeniu linii od strony Dobrzykowic (już od 1912 r.) do Sołtysowic, a po 1945 roku do Osobowic. W latach 30. nasadzono w pobliżu przystanku licznie lipy. Budynek stacyjny, dwukondygnacyjny, w oddaleniu od pojedynczego toru, oddzielonego szerokim peronem.

(Opracowanie i materiały: Mariusz Tokarz. Artykuł został udostępniony dzięki portalowi swojczyce.pl | fot. wjelczu.pl).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *